Hoe werkt een magnetron?
Een magnetron wordt gebruikt voor onder andere het opwarmen van maaltijden, ontdooien van producten en bereiden van bepaalde gerechten. Maar hoe zorgt een magnetron er eigenlijk voor dat voedsel warm wordt?
Een magnetron gebruikt microgolven om energie aan het voedsel over te dragen. Daarbij wordt het eten niet simpelweg van binnen naar buiten verwarmd. De microgolven dringen een bepaalde afstand in het voedsel door en de ontstane warmte verspreidt zich vervolgens verder door het gerecht.
In dit artikel leggen we uit hoe een magnetron werkt, wat een combimagnetron doet, hoe de ontdooistand werkt en wat het verschil is tussen modellen met een draaiplateau en modellen met een vlakke bodem.
Hoe werkt een magnetron precies?
Wanneer je een magnetron inschakelt, produceert een onderdeel dat een magnetronbuis of magnetron wordt genoemd microgolven. Huishoudelijke magnetrons werken doorgaans met een frequentie rond 2,45 GHz.
Het elektromagnetische veld van de microgolven beïnvloedt onder andere polaire moleculen, zoals watermoleculen, in het voedsel. Een deel van de energie van de microgolven wordt hierdoor in het voedsel omgezet in warmte.
Voedingsmiddelen met vocht kunnen daardoor met een magnetron worden verwarmd. Denk bijvoorbeeld aan:
- Groenten
- Soepen
- Sauzen
- Pasta- en rijstgerechten
- Bereide maaltijden
De microgolven verwarmen het voedsel niet overal tegelijkertijd even sterk. Ze dringen slechts een beperkte afstand in het gerecht door. Warmte verspreidt zich vervolgens verder door warmtegeleiding.
Daarom kan bijvoorbeeld een groot of dik gerecht aan de buitenkant al warm zijn terwijl het midden nog onvoldoende is verwarmd.
Waarom wordt eten soms ongelijkmatig warm?
Microgolven worden niet overal in de ovenruimte en het voedsel op precies dezelfde manier opgenomen. Daardoor kunnen warmere en koudere plekken ontstaan.
Veel magnetrons hebben daarom een draaiplateau. Door het gerecht tijdens het verwarmen te draaien verandert de positie ten opzichte van het microgolfveld.
Andere apparaten gebruiken bijvoorbeeld een roterend antennesysteem of een andere techniek om de microgolven door de ovenruimte te verdelen.
Roer of schep gerechten indien mogelijk tijdens het verwarmen door en volg de bereidingsinstructies. Laat een gerecht na het verwarmen rusten wanneer dit op de verpakking of in de gebruiksaanwijzing wordt aangegeven. De warmte kan zich dan verder door het gerecht verspreiden.
Zorg er bij het opwarmen van restjes voor dat het gerecht door en door wordt verhit.
Hoe werkt een combimagnetron?
Een combimagnetron combineert een magnetronfunctie met één of meerdere andere verwarmingsfuncties.
Afhankelijk van het model kan een combimagnetron bijvoorbeeld beschikken over:
- Magnetronfunctie
- Heteluchtfunctie
- Grillfunctie
- Combinatiestanden waarbij meerdere functies tegelijkertijd worden gebruikt
Hierdoor kun je naast opwarmen en ontdooien bij veel modellen ook bakken, grillen of andere ovenbereidingen uitvoeren.
Bij bepaalde combinatiestanden worden microgolven bijvoorbeeld gecombineerd met hete lucht of de grill. Zo kan het voedsel met microgolven worden verwarmd terwijl een andere verwarmingsfunctie voor bijvoorbeeld bruining of korstvorming zorgt.
Welke combinaties beschikbaar zijn en voor welke gerechten ze bedoeld zijn, verschilt per model. Raadpleeg daarom de programma's en gebruiksaanwijzing van het apparaat.
Wanneer kies je voor een combimagnetron?
Een combimagnetron kan bijvoorbeeld interessant zijn wanneer je:
- magnetron- en ovenfuncties in één apparaat wilt combineren;
- beperkte ruimte hebt voor een afzonderlijke oven en magnetron;
- regelmatig ovengerechten bereidt;
- gebruik wilt maken van grill-, hete-lucht- en magnetronfuncties.
Let bij het vergelijken goed op de beschikbare functies. Niet iedere combimagnetron heeft dezelfde ovenfuncties, temperaturen, vermogens of combinatiestanden.
Hoe werkt de ontdooistand van een magnetron?
Bij de ontdooifunctie wordt doorgaans een lager gemiddeld magnetronvermogen gebruikt dan bij normaal opwarmen.
Afhankelijk van het apparaat kan het magnetronvermogen daarbij gedurende het programma worden afgewisseld of gepulseerd. Het doel is om het product geleidelijk te ontdooien en te beperken dat delen van het voedsel al sterk worden verwarmd terwijl andere delen nog bevroren zijn.
Sommige magnetrons hebben automatische ontdooiprogramma's waarbij je bijvoorbeeld het soort product of gewicht invoert. Het apparaat bepaalt vervolgens automatisch bepaalde instellingen, zoals:
- Magnetronvermogen
- Programmaduur
- Momenten waarop het magnetronvermogen wordt aangepast
De precieze werking verschilt per model.
Vooral bij grote of dikke stukken voedsel kan de buitenzijde tijdens ontdooien in de magnetron al warmer worden terwijl de binnenzijde nog bevroren is. Kleine porties zijn daarom vaak gemakkelijker gelijkmatig in de magnetron te ontdooien.
Draai, verdeel of schep het voedsel tijdens het ontdooien wanneer dit volgens de instructies nodig is. Bereid producten die in de magnetron zijn ontdooid vervolgens volgens de bijbehorende voedselveiligheids- en bereidingsadviezen.
Hoe werkt een magnetron met een keramische bodem?
Sommige magnetrons hebben geen traditioneel glazen draaiplateau, maar een vlakke bodem die bijvoorbeeld van keramisch materiaal kan zijn gemaakt.
De keramische bodem zelf zorgt niet voor de verdeling van de microgolven. Bij modellen zonder draaiplateau kan daarvoor bijvoorbeeld een roterend antennesysteem of een andere techniek achter of onder de ovenruimte worden gebruikt.
De precieze techniek verschilt per fabrikant en model.
Vlakke ovenruimte
Doordat er bij bepaalde modellen geen draaiplateau aanwezig is, wordt de volledige vlakke bodem als plaatsingsoppervlak gebruikt. Dit kan praktisch zijn bij vierkante of rechthoekige schalen, mits deze geschikt zijn voor het apparaat en binnen de voorgeschreven afmetingen vallen.
Schoonmaken
Een vlakke bodem zonder los draaiplateau en aandrijfonderdelen kan eenvoudiger bereikbaar zijn tijdens het schoonmaken. Volg hierbij de reinigingsinstructies van de fabrikant.
Verschillende systemen
Een keramische of vlakke bodem betekent niet automatisch dat een magnetron beter verwarmt of minder snel defect raakt. Vergelijk daarom de concrete eigenschappen en techniek van het specifieke apparaat.
Verbruikt een magnetron veel elektriciteit?
Hoeveel elektriciteit een magnetron gebruikt, hangt af van het elektrische opgenomen vermogen, de gekozen functie en hoe lang het apparaat wordt gebruikt.
Let daarbij op het verschil tussen het magnetronvermogen en het elektrische opgenomen vermogen van het apparaat.
Een magnetron kan bijvoorbeeld worden aangeduid met een magnetronvermogen van 800 of 1.000 watt. Dit is doorgaans het afgegeven magnetronvermogen en hoeft niet gelijk te zijn aan het vermogen dat het apparaat uit het elektriciteitsnet opneemt.
Wil je het elektriciteitsverbruik van een specifiek model berekenen of vergelijken? Kijk dan naar het opgenomen vermogen in de technische specificaties of meet het daadwerkelijke elektriciteitsverbruik.
Het elektriciteitsverbruik wordt mede bepaald door:
- Het opgenomen elektrische vermogen
- De gebruiksduur
- De gekozen magnetronstand
- Het gebruik van grill of hete lucht bij een combimagnetron
- De hoeveelheid en soort voedsel
Een algemene vergelijking waarbij een magnetron altijd minder elektriciteit gebruikt dan een oven is daarom niet voor iedere bereiding geldig. Wil je twee bereidingsmethoden vergelijken, kijk dan naar het daadwerkelijke verbruik voor dezelfde hoeveelheid voedsel en dezelfde bereiding.
Waar moet je op letten bij het kiezen van een magnetron?
Welke magnetron geschikt is, hangt af van de beschikbare ruimte en de functies die je wilt gebruiken.
Inhoud en afmetingen
Kijk naar de inhoud van de ovenruimte, maar ook naar de binnenmaten en het formaat van een eventueel draaiplateau. Controleer of de schalen en borden die je regelmatig gebruikt in het apparaat passen.
Magnetronvermogen
Magnetrons zijn verkrijgbaar met verschillende vermogensstanden. Een hoger maximaal magnetronvermogen kan bij geschikte gerechten invloed hebben op de benodigde opwarmtijd.
Controleer bij bereidingen altijd welk vermogen wordt voorgeschreven. Een hoger vermogen is niet voor ieder gerecht de juiste instelling.
Functies
Bepaal vooraf waarvoor je het apparaat wilt gebruiken. Wil je alleen verwarmen en ontdooien, of wil je ook kunnen bakken en grillen? Kijk bij een combimagnetron welke oven- en combinatiefuncties daadwerkelijk beschikbaar zijn.
Automatische programma's
Sommige magnetrons hebben automatische programma's waarbij het apparaat bepaalde instellingen bepaalt op basis van bijvoorbeeld het soort gerecht of het gewicht.
Welke programma's beschikbaar zijn en hoe deze werken verschilt per model. Automatische programma's bieden daarom niet automatisch een beter resultaat voor ieder gerecht.
Bediening
Vergelijk de bediening, beschikbare vermogensstanden, timerfuncties en programma's. Welke bediening prettig is, hangt af van je persoonlijke voorkeur.
Inbouw of vrijstaand
Bepaal of je een vrijstaande of inbouwmagnetron zoekt. Controleer bij een inbouwmodel zorgvuldig de nismaten, ventilatievereisten en installatievoorschriften.
